{"id":13922,"date":"2025-05-12T12:26:20","date_gmt":"2025-05-12T10:26:20","guid":{"rendered":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/?p=13922"},"modified":"2025-06-13T18:36:27","modified_gmt":"2025-06-13T16:36:27","slug":"sumak-octowiec-drewno-z-ameryki-polnocnej-i-europy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2025\/05\/12\/sumak-octowiec-drewno-z-ameryki-polnocnej-i-europy\/","title":{"rendered":"SUMAK OCTOWIEC\u2013 DREWNO Z AMERYKI P\u00d3\u0141NOCNEJ I EUROPY"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niewielkie drzewa sumaka wytwarzaj\u0105 bardzo charakterystyczne drewno o&nbsp;intensywnym, \u017c\u00f3\u0142tozielonooliwkowym zabarwieniu. Nietuzinkowa barwa oraz stabilno\u015b\u0107 wymiarowa s\u0105 atutami, kt\u00f3re zach\u0119caj\u0105 do wykorzystywania tego surowca pomimo ma\u0142ych wymiar\u00f3w pni. Drewno to jest z&nbsp;powodzeniem u\u017cywane w&nbsp;r\u00f3\u017cnych wyrobach galanteryjnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nazewnictwo<\/strong><br>Drewno sumaka octowca pozyskuje si\u0119 z&nbsp;gatunku drzew Rhus typhina L. z&nbsp;rodziny nanerczowatych (Anacardiaceae). Na okre\u015blenie tego gatunku u\u017cywana jest r\u00f3wnie\u017c nazwa \u0142aci\u0144ska Rhus hirta. Nazwa rodzajowa Rhus najprawdopodobniej ma swoje korzenie w&nbsp;staro\u017cytnej Grecji, a&nbsp;okre\u015blenie typhina nawi\u0105zuje do leczniczych w\u0142a\u015bciwo\u015bci tej ro\u015bliny, natomiast potoczne miano \u201esumak\u201d to odno\u015bnik do czerwonych owocostan\u00f3w. Okre\u015blenie \u201eoctowiec\u201d, kt\u00f3re znajduje si\u0119 w&nbsp;polskiej nazwie, te\u017c nie jest przypadkowe, poniewa\u017c wskazuje na wykorzystywanie owocostan\u00f3w do wytwarzania octu. Omawiany gatunek ma oczywi\u015bcie wiele okre\u015ble\u0144 w&nbsp;r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach w&nbsp;krajach, w&nbsp;kt\u00f3rych wst\u0119puje naturalnie lub zosta\u0142 introdukowany (najwa\u017cniejsze z&nbsp;nich zestawiono w&nbsp;tabeli 1). Gatunek ten nie zosta\u0142 uj\u0119ty w&nbsp;normie PN-EN 13556:2005 dotycz\u0105cej terminologii drewna znajduj\u0105cego si\u0119 w&nbsp;handlu w&nbsp;Europie, ale wed\u0142ug konwencji przyj\u0119tej w&nbsp;tej normie mia\u0142by przyporz\u0105dkowany czteroliterowy kod RUTY.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wyst\u0119powanie i&nbsp;pozyskiwanie<\/strong><br>Ojczyzn\u0105 sumaka octowca jest wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 Ameryki P\u00f3\u0142nocnej (ryc. 1), ale ze wzgl\u0119du na walory ozdobne szeroko rozpowszechni\u0142 si\u0119 w&nbsp;niemal ca\u0142ej strefie klimatu umiarkowanego na obu p\u00f3\u0142kulach. Na \u015bwiecie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ok. 140 gatunk\u00f3w sumak\u00f3w, z&nbsp;czego 10 naturalnie wyst\u0119puje w&nbsp;USA. W&nbsp;Ameryce P\u00f3\u0142nocnej sumak octowiec ro\u015bnie na skrajach las\u00f3w, a&nbsp;tak\u017ce w&nbsp;lasach o&nbsp;niewielkim zwarciu, w&nbsp;lukach drzewostanu oraz w&nbsp;miejscach, gdzie zwarta pokrywa le\u015bna zosta\u0142a zniszczona. Po opanowaniu danego miejsca zwykle tworzy jednogatunkowe skupiska. Omawiany gatunek trafi\u0142 do Europy ju\u017c na pocz\u0105tku XVII w. (pojawi\u0142 si\u0119 w&nbsp;paryskich ogrodach w&nbsp;1602 r.). W&nbsp;Polsce, a&nbsp;dok\u0142adnie w&nbsp;Warszawie, jego obecno\u015b\u0107 notuje si\u0119 od 1806 r. Obecnie na Starym Kontynencie sumak octowiec postrzegany jest jako dobrze zadomowiony i&nbsp;niestety inwazyjny. Taki sam status ma r\u00f3wnie\u017c w&nbsp;p\u00f3\u0142nocnych Chinach, Australii i&nbsp;Nowej Zelandii. Ro\u015blina ta szybko si\u0119 rozprzestrzenia. Po \u201eucieczce\u201d z&nbsp;park\u00f3w i&nbsp;ogrod\u00f3w, gdzie pojawi\u0142a si\u0119 ze wzgl\u0119du na walory ozdobne, rozsiedla si\u0119 wzd\u0142u\u017c ogrodze\u0144, dr\u00f3g i&nbsp;linii kolejowych oraz zadrzewie\u0144 \u015br\u00f3dpolnych lub ciek\u00f3w wodnych, a&nbsp;tak\u017ce w&nbsp;miejscach, gdzie jest otwarta przestrze\u0144 i&nbsp;\u015bwie\u017co zdarta szata ro\u015blinna. Sumak jest \u015bwiat\u0142o\u017c\u0105dny, odporny na susz\u0119, przymrozki i&nbsp;zanieczyszczenie powietrza. Mo\u017ce rosn\u0105\u0107 nawet na ubogich, piaszczystych i&nbsp;suchych glebach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca\u0142y artyku\u0142 przeczytasz w &#8222;Przemys\u0142 Drzewny&#8221; nr 2\/2025<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-przemys-drzewny-research-amp-development wp-block-embed-przemys-drzewny-research-amp-development\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"ByHV70NxHW\"><a href=\"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/produkt\/przemysl-drzewny-researchdevelopment-nr-2-2025-wydanie-elektroniczne\/\">Przemys\u0142 Drzewny. Research&#038;Development nr 2\/2025 &#8211; wydanie elektroniczne<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Przemys\u0142 Drzewny. Research&#038;Development nr 2\/2025 &#8211; wydanie elektroniczne&#8221; &#8212; Przemys\u0142 drzewny. Research&amp;Development\" src=\"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/produkt\/przemysl-drzewny-researchdevelopment-nr-2-2025-wydanie-elektroniczne\/embed\/#?secret=7OZqPIuz90#?secret=ByHV70NxHW\" data-secret=\"ByHV70NxHW\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niewielkie drzewa sumaka wytwarzaj\u0105 bardzo charakterystyczne drewno o&nbsp;intensywnym, \u017c\u00f3\u0142tozielonooliwkowym zabarwieniu. Nietuzinkowa barwa oraz stabilno\u015b\u0107 wymiarowa s\u0105 atutami, kt\u00f3re zach\u0119caj\u0105 do wykorzystywania tego surowca pomimo ma\u0142ych wymiar\u00f3w pni. Drewno to jest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":13928,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-13922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nauka"],"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":4356,"url":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2017\/11\/20\/gatunki-drewna-jesion-wyniosly\/","url_meta":{"origin":13922,"position":0},"title":"Gatunki drewna: Jesion wynios\u0142y","author":"forestor","date":"20 listopada 2017","format":false,"excerpt":"Doskona\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci spr\u0119\u017cyste sprawi\u0142y, \u017ce drewno jesionu by\u0142o wykorzystywane na drzewce broni oraz trzonki narz\u0119dzi, a tak\u017ce elementy pojazd\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, jasne drewno jesionowe o wyrazistym rysunku przyrost\u00f3w rocznych jest u\u017cywane na fronty meblowe i elementy pod\u0142\u00f3g. Jest r\u00f3wnie\u017c poddawane modyfikacji termicznej, podczas kt\u00f3rej nabiera nietypowego dla tego gatunku g\u0142\u0119bokiego br\u0105zowego\u2026","rel":"","context":"W \u201eLASY I DREWNO&quot;","block_context":{"text":"LASY I DREWNO","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/category\/lesnictwo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/localhost\/check\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/Fot1a_jesion-225x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13706,"url":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2025\/02\/16\/klon-zwyczajny-europejskie-drewno\/","url_meta":{"origin":13922,"position":1},"title":"KLON ZWYCZAJNY \u2013 EUROPEJSKIE DREWNO","author":"ForestorKW","date":"16 lutego 2025","format":false,"excerpt":"Pomimo cennych w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechanicznych i\u00a0technologicznych drewno klonu zwyczajnego ma nieco ograniczone zastosowanie ze wzgl\u0119du na sk\u0142onno\u015bci do paczenia si\u0119 i\u00a0p\u0119kania przy wysychaniu, co wynika z\u00a0jego wysokiej anizotropii skurczu. Wyroby z\u00a0tego drewna nale\u017cy dobrze zabezpiecza\u0107 przed wymian\u0105 wilgoci z\u00a0otaczaj\u0105cym powietrzem. Gatunek ten ma r\u00f3wnie\u017c potencja\u0142 jako materia\u0142 konstrukcyjny. Tarcica klonowa sortowana\u2026","rel":"","context":"W \u201eNauka&quot;","block_context":{"text":"Nauka","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/category\/nauka\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/image-39.png?fit=464%2C656&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7908,"url":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2021\/02\/15\/palisander-baronii-dalbergia-baronii-baker-drewno-egzotyczne-z-madagaskaru\/","url_meta":{"origin":13922,"position":2},"title":"Palisander baronii (Dalbergia baronii Baker) &#8211; Drewno egzotyczne z Madagaskaru","author":"forestor","date":"15 lutego 2021","format":false,"excerpt":"Na Madagaskarze wst\u0119puje wiele endemicznych gatunk\u00f3w drzew. Jednym z nich jest palisander baronii. Pod wzgl\u0119dem barwy drewno tego gatunku nale\u017cy do palisandr\u00f3w ciemnych i wykazuje wszelkie atuty tego szlachetnego surowca.Drewno cechuje stabilno\u015b\u0107 wymiarowa, wysokie parametry mechaniczne, co w po\u0142\u0105czeniu z walorami estetycznymi otwiera szerokie mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania. NazewnictwoDalbergia baronii Baker to\u2026","rel":"","context":"W \u201eLASY I DREWNO&quot;","block_context":{"text":"LASY I DREWNO","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/category\/lesnictwo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/obraz-7.png?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/obraz-7.png?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/obraz-7.png?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":6522,"url":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2019\/11\/07\/brzoza-brodawkowata-europejskie-drewno\/","url_meta":{"origin":13922,"position":3},"title":"Brzoza brodawkowata &#8211; europejskie drewno","author":"forestor","date":"7 listopada 2019","format":false,"excerpt":"Rozpoznawalna dzi\u0119ki bia\u0142ej korze brzoza jest dawc\u0105 cennego, spr\u0119\u017cystego drewna o wszechstronnym zastosowaniu. Atutami drewna brzozowego nie jest szczeg\u00f3lny, wyrazisty rysunek b\u0105d\u017a intensywna barwa, lecz homogeniczna (wyr\u00f3wnana) budowa u\u0142atwiaj\u0105ca obr\u00f3bk\u0119. Nazewnictwo Drewno brzozy brodawkowatej (Betula pendula Roth.) jest zgrupowane w normie PN-EN 13556:2005 z drewnem brzozy omszonej (Betula pubescens Ehrh.)\u2026","rel":"","context":"W \u201eNauka&quot;","block_context":{"text":"Nauka","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/category\/nauka\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Ryc1a-brzoza-brodawkowata_drzewo01-225x300.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1716,"url":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2015\/10\/12\/tonkowiec-alata-w-brazylijskiej-promocji\/","url_meta":{"origin":13922,"position":4},"title":"Tonkowiec alata w brazylijskiej promocji","author":"forestor","date":"12 pa\u017adziernika 2015","format":false,"excerpt":"Drewno tonkowca alata ma wysok\u0105 naturaln\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, co umo\u017cliwia zastosowanie go w konstrukcjach zewn\u0119trznych. Pod wzgl\u0119dem w\u0142a\u015bciwo\u015bci oraz wygl\u0105du stanowi pe\u0142nowarto\u015bciowy zamiennik znanego drewna tonkowca wonnego i cz\u0119sto jest z nim sprzedawany pod wsp\u00f3ln\u0105 nazw\u0105 cumaru. Nazewnictwo Tonkowiec alata to gatunek drewna pozyskiwanego z drzew Dipteryx alata (Vogel)\u2026","rel":"","context":"W \u201eLASY I DREWNO&quot;","block_context":{"text":"LASY I DREWNO","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/category\/lesnictwo\/"},"img":{"alt_text":"pd 87","src":"https:\/\/i0.wp.com\/localhost\/check\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/pd-87-229x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6321,"url":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/2019\/08\/08\/gatunki-drewna-buk-zwyczajny-europejskie-drewno\/","url_meta":{"origin":13922,"position":5},"title":"Gatunki drewna: Buk zwyczajny. Europejskie drewno","author":"forestor","date":"8 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Jest to ekspansywny, szybko rosn\u0105cy gatunek, kt\u00f3ry stopniowo poszerza sw\u00f3j obszar wyst\u0119powania. Drewno bukowe w poprzednich stuleciach by\u0142o u\u017cywane g\u0142\u00f3wnie na opa\u0142, od pocz\u0105tku XX wieku zyskuje jednak na znaczeniu mi\u0119dzy innymi jako materia\u0142 meblarski, pod\u0142ogowy oraz budowlano-konstrukcyjny. Nazewnictwo Dawc\u0105 drewna bukowego, wyszeg\u00f3lnionego w normie PN-EN 13556:2005 pod nazw\u0105 handlow\u0105\u2026","rel":"","context":"W \u201eLASY I DREWNO&quot;","block_context":{"text":"LASY I DREWNO","link":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/category\/lesnictwo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Fot.1a-buk-drzewo-225x300.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/przemysldrzewny.eu\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-33.png?fit=1220%2C860&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13922"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13929,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13922\/revisions\/13929"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13928"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przemysldrzewny.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}