\u201eZ\u00a0ligniny da si\u0119 zrobi\u0107 wszystko \u2013 opr\u00f3cz pieni\u0119dzy\u201d \u2013 g\u0142osi \u017cartobliwa maksyma powtarzana w\u00a0kr\u0119gach specjalist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 biomas\u0105. Waloryzacja ligniny na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 jest wyzwaniem od lat, lecz werdykt jury oraz publiczno\u015bci tegorocznej edycji nagrody Evergreen Prize zapowiada d\u0142ugo oczekiwany prze\u0142om.<\/p>\n\n\n\n
Lignina to najwi\u0119ksze na \u015bwiecie odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142o naturalnych zwi\u0105zk\u00f3w aromatycznych. Jej g\u0142\u00f3wnym przemys\u0142owym \u017ar\u00f3d\u0142em jest produkcja papieru, gdzie powstaje jako odpad po oddzieleniu od reszty drzewnej biomasy. Skala tego procesu jest ogromna \u2013 szacuje si\u0119, \u017ce globalnie otrzymuje si\u0119 ponad 70 milion\u00f3w ton ligniny rocznie, z kt\u00f3rych jednak a\u017c 98% jest spalane w celach produkcji energii w zak\u0142adach produkuj\u0105cych papier. Ocenia si\u0119 jednak, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 energooszcz\u0119dno\u015b\u0107 tych zak\u0142ad\u00f3w, 20\u201340% tej ligniny mo\u017cna u\u017cy\u0107 do innych cel\u00f3w bez spowodowania deficyt\u00f3w energii (Argyropoulos et al. 2023, Correa-Guillen et al. 2025, Dessbesell et al. 2020). Obecnie jednym z zastosowa\u0144 pozosta\u0142ych 2% jest na przyk\u0142ad produkcja waniliny, gdy\u017c a\u017c 15% jej \u015bwiatowej produkcji (oko\u0142o 20 tys. ton rocznie) wytwarzane jest z ligniny. Te liczby wskazuj\u0105 jednak na ogromny potencja\u0142 drzemi\u0105cy w tym materiale, nad kt\u00f3rym pochyli\u0142a si\u0119 grupa badawcza z Wydzia\u0142u Nauki o Ziemi i Zarz\u0105dzaniu Zasobami Naturalnymi Uniwersytetu Kopenhaskiego, w kt\u00f3rej mam zaszczyt pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y artyku\u0142 przeczytasz w „Przemys\u0142 Drzewny” nr 3\/2025<\/p>\n\n\n\n