Drewno jaworu ma jasn\u0105 barw\u0119 oraz dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci obr\u00f3bcze i\u00a0mechaniczne, ale jednocze\u015bnie wysok\u0105 anizotropi\u0119 skurczu. Szczeg\u00f3lnie wysoko ceniony i\u00a0poszukiwany jest jawor rezonansowy z\u00a0falistym uk\u0142adem w\u0142\u00f3kien, stosowany w\u00a0instrumentach muzycznych. Gatunek ten ma r\u00f3wnie\u017c potencja\u0142 jako materia\u0142 konstrukcyjny.<\/p>\n\n\n\n
Nazewnictwo
Drewno klonu jaworu (Acer pseudoplatanus L.) z rodziny mydle\u0144cowatych (Sapindaceae) jest uj\u0119te w normie PN-EN 13556:2005 i ma przyporz\u0105dkowany czteroliterowy kod ACPS. W starszych opracowaniach spotykane s\u0105 synonimy obecnie obowi\u0105zuj\u0105cej nazwy \u0142aci\u0144skiej, np.: Acer montanum Lam., Acer opulifolium Thuill, Acer procerum Salisb. Przyk\u0142ady nazw handlowych omawianego drewna stosowane w r\u00f3\u017cnych krajach podano w tabeli 1.<\/p>\n\n\n\n
Wyst\u0119powanie i pozyskanie
Klon jawor wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w \u015brodkowej i po\u0142udniowo-wschodniej Europie, w g\u00f3rach i na podg\u00f3rzu, rzadziej na nizinach. Jawor ro\u015bnie tak\u017ce w g\u00f3rach Kaukazu i w Azji Mniejszej. W Polsce przebiega\u0142a jego p\u00f3\u0142nocno-wschodnia granica zasi\u0119gu (ryc. 1), obecnie zasiedla praktycznie ca\u0142y obszar naszego kraju. W g\u00f3rach mo\u017ce tworzy\u0107 lite drzewostany, tzw. jaworzyny, ale cz\u0119\u015bciej spotykany jest w zmieszaniu z innymi gatunkami li\u015bciastymi. Razem z bukiem i jod\u0142\u0105 stanowi wa\u017cny sk\u0142adnik las\u00f3w regla dolnego, pospolity w Sudetach, Karpatach. W XIX w. jawory w naturalnych stanowiskach g\u00f3rskich intensywnie eksploatowano, a w ich miejsce sadzano g\u0142\u00f3wnie \u015bwierki. Dlatego wspomniane jaworzyny s\u0105 obecnie do\u015b\u0107 rzadkie. Jednocze\u015bnie jawor by\u0142 sadzony w wielu miejscach poza granicami swego naturalnego zasi\u0119gu, r\u00f3wnie\u017c na nizinach. W niekt\u00f3rych rejonach stanowi dzi\u015b wr\u0119cz zagro\u017cenie dla innych gatunk\u00f3w. Ma status gatunku inwazyjnego mi\u0119dzy innymi w Irlandii, na Maderze, w Kanadzie, w Australii i Nowej Zelandii. Atutem tego gatunku jest wysoka odporno\u015b\u0107 na ska\u017cenia przemys\u0142owe, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna go wykorzysta\u0107 do rekultywacji zdegradowanych teren\u00f3w. Jest te\u017c w naszym kraju powszechnym gatunkiem w przestrzeni miejskiej, ale niestety wraz z ociepleniem klimatu przy niedostatku wody obsycha i choruje.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y artyku\u0142 przeczytasz w „Przemys\u0142 Drzewny” nr 2\/2026<\/p>\n\n\n\n