Wystawcy targów Ligna dynamicznie reagują na zmiany technologiczne i potrzeby rynkowe. Nie ma jednak mowy o rewolucji, to raczej pragmatyczna ewolucja i propozycje, które rynek jest już gotowy chłonąć. Poniżej przedstawiamy subiektywny wybór najciekawszych premier, w których skupiono się głównie na automatyzacji, cyfryzacji i efektywności energetycznej. Wiele z nowych propozycji poprawia też wydajność i ergonomię pracy.
Tomasz Markowski, Przemysl Drzewny. Research&Development
1. Logistyka drewna
Sennebogen pokazał dwie mobilne maszyny 724 G i 726 G, wyposażone w podnośnik typu pick-and-carry. Ułatwiają one efektywne przemieszczanie kłód w średnich tartakach. Nowa, szósta generacja G-series oferuje wyższą ergonomię i bezpieczeństwo. Uwagę zwrócił też teleskopowy wózek 360 G – nowy model z panoramiczną kabiną podnoszoną, idealny do obsługi zarówno odpadów drzewnych, jak i kłód. Podobne rozwiązania ma Liebherr, który na Lignie pokazał T 60-9s, czyli teleskopową ładowarkę wielozadaniową. Atuty? Udźwig 6 t na wysokości 9 m, duża skrętność i panoramiczna szyba.
2. Tartacznictwo i drewno budowlane
Profesjonalne firmy tartaczne nie przeszły obojętnie obok stoiska Springer. Tu prezentował się SAWBOX – w pełni automatyczna linia przecierania o dużej wydajności, gdzie roboty oparte na AI, skanery i piły pracują razem bezobsługowo oraz Robotic Sorting Line, kompletna, w pełni zrobotyzowana linia do sortowania drewna. System potrafi automatycznie rozpoznawać, sortować i kierować drewno wg parametrów jakościowych, także wilgotności. Obsługuje kłody o średnicy do 100 cm, a wydajność linii sięga ok. 15 000 m³ surowca na zmianę (lub 30 000 m³ przy pracy dwuzmianowej).Pomimo takich parametrów, została zoptymalizowana pod kątem zajmowanej powierzchni (~1 500 m²). Całą linią steruje jeden człowiek.
Po raz pierwszy w Hanowerze można było tez zobaczyć zestaw Wood-Mizer WM5500 + MR250. To kompletna, przemysłowa linia tartaczna z nowatorską piłą dwuwałową MR250. Umożliwia obrzynanie kłód o przekroju 650 x 254 mm przy minimalnej obsadzie obsługi. Nowy napęd i automatyzacja obniżają zużycie energii i zwiększają wydajność.
Z zakresu suszenia drewna było sporo już znanych rozwiązań, a wśród nowości wyróżniał się Incomac z premierowymi komorami suszarniczymi o pojemności od 5 do ponad 1000 m³, budowanymi z myślą o dużych obciążeniach śniegiem i wiatrem, z którymi w ostatnim czasie zmagali się nawet tartacznicy z regionów, gdzie rzadko padał śnieg. Wykonane są ze stali nierdzewnej i aluminium, odporne na skrajne warunki pogodowe .
W co uderzają tartaki, które chcą rozwijać głębokość przerobu? Drewno konstrukcyjne. Centrum OIKOS od SCM już jest znane na rynku, kilka maszyn pracuje też w Polsce, a w Hanowerze w tym roku włoski producent pokazał kompaktowy model xs 650, umożliwiające szybkie cięcie i wiercenie elementów drewnianych i rozpoczęcie przygody z prefabrykacją.
Ciekawe rozwiązanie widzieliśmy na stoisku Reichenbacher. ECO HybriDX-LT łączy druk 3D z 5-osiową obróbką CNC, co otwiera nowe możliwości dla twórców niestandardowych form i komponentów drewnianych o dużej objętości, takich jak elementy fasadowe, szalunki dla budownictwa.
3. Meblarstwo i przemysł wykończeniowy
Altendorf F35 i K next wprowadzają unowocześnione systemy napędu i automatyki do znanych pił stołowych i oklejarek. To kolejne iteracje dobrze przyjętych rozwiązań.
Homag jak zawsze pełen nowości, ale wybraliśmy jedną szczególną – piłę panelową SAWTEQ S-300 ze zrobotyzowanym podajnikiem. Robot obsługuje załadunek i rozładunek płyt, zwiększając wydajność i redukując zaangażowanie operatora. Wydajność rozkroju 1000 elementów na zmianę odpowiada potrzebom średnich i dużych fabryk. W połączeniu z magazynem STORETEQ P-310 (magazynowanie na wyższym poziomie, ponad maszynami) piła tworzy kompaktowe gniazdo produkcyjne, które oszczędza miejsce i pozwala na pełną kontrola stanów magazynowych.
Znane już centrum SCM Morbidelli fx100 Pro-Space tym razem oferuje innowacyjny stół High Grip Vacuum i system bezpiecznego dostępu operatora jako nowy poziom ergonomii i precyzji w obróbce płyt.
Cefla z kolei postawiła na ekologię i zaproponowała UV iCure – utwardzanie powierzchni lakierowanych nowoczesnymi lampami UV, które pozwala spełnić nadchodzące unijne restrykcje dotyczące wyeliminowania rtęci, bez konieczności przebudowy istniejących instalacji lub zmiany lakierów.
VACUMAT FlexCoat od Schiele to pierwsza maszyna lakiernicza obsługująca różne typy lakierów (UV, wodne, 2K) z możliwością zmiany koloru w ciągu 10 sekund. Zdecydowanie rewolucyjna w zakresie elastyczności i wydajności.
Heesemann MFA 10 zaprezentował nową generację szlifierek z automatyczną regulacją wysokości i systemami poprawiającymi jakość powierzchni ( wałek lamelowy RUL i OSR). To zaawansowana ewolucja istniejących technologii. Stacjonarny, wibrujący pas szlifierski jednostki OSR usuwa ślady szlifowania z poprzedniej szlifierki. Rezultatem jest absolutnie gładka powierzchnia, dzięki czemu nie ma różnic w odczuciu koloru w zależności od kierunku słojów po bejcowaniu
Tu trzeba też wrócić jeszcze do Cefli, bo ta kojarzona głównie z lakierowaniem czy nadrukiem na płytach, tym razem zaskoczyła świetną okleiniarką Smartedge Agile, która automatycznie okleja płyty o różnej grubości zachowując ciągłość działania, bez najmniejszych przestojów. To zdecydowanie rewolucja w zakresie przepustowości produkcji.
Włoska Tecno Logica nie jest może zbyt popularna w Polsce, ale to może się zmienić, gdy meblarze zainteresuje się prezentowanym na Lignie wielofunkcyjnym centrum obróbczym RO-TEC X6: okleiniarka krawędzi z modułami wiertarskimi, frezarskimi i pomimo kompaktowej budowy wysoką wydajnością (1400 elementów/min.!). Optymalizacja czasu pracy i zużycia materiałów odbywa się dzięki algorytmom AI.
4 Stolarstwo i mniejsze warsztaty
Ligna wbrew pozorom nie jest tylko miejscem na oferty dla wielkiego przemysłu. Znalazły się też ciekawe propozycje dla hobbystów, małych rzemieślników tj. kompaktowa piła taśmowa Wood-Mizer LX30, nieznana dotąd na europejskim rynku, czy nowe modele szlifierek Heesemann JSM i HSM dla małych firm o dobrej relacji jakość-cena. Do mniejszych zakładów były też skierowane automatyczne piły poprzeczne Salvamac Legend 500/550/600 to z nowatorskim systemem załadunku i optymalizacją surowca SALVA-OPTIM.
5 Recykling i biomasa
Sporo rozwiązań logistycznych skierowanych było do dynamicznego rynku recyklingu odpadów z drewna. UNTHA pokazała czwartą generację RS30 – czterowalcowego rozdrabniacza oraz serie LR630, LR700, LR1400 zintegrowane w systemach recyklingu (przesiewacz, separator metali, taśmy), które automatycznie przetwarzają drewno odpadowe na wsad do kotłowni lub pellet. Kto szukał rębaka to zapewne zatrzymał się przy stoisku Vecoplan, który w ramach światowej premiery pokazał VTH 600-1050 BT HiTorc –rębarkę z energooszczędnym całkowicie elektrycznym napędem HiTorc, oszczędzającą do 40% energii i pozbawioną mechanicznych sprzęgieł czy pasów. I do tego oczywiście sterowanie maszyną w wersji smart: dodatkowe usługi cyfrowe, bazy danych itp.
WEIMA postawiła na ekonomiczne rozdrabianie i brykietowanie. Nowy 11 kW napęd w modelu kruszarki WL 4 daje tą samą wydajność, co model z mocą 18,5 kW, ale o 20% mniejsze zużycie energii. W ofercie pojawiła się także mocna rozdrabniarka WLK 1500 i prasa do brykietów TH 1200 – dedykowane dla małych zakładów leśnych i stolarskich chcących lepiej zagospodarować odpady.
4. Rozwiązania cyfrowe i automatyzacja
Praktycznie każdy producent podkreślał, że jego maszyny opierają się obecnie na wydajnych systemach cyfrowych i zostały zaopatrzone w rozwiązania pozwalające zautomatyzować procesy. Dieffenbacher EVORIS to kompletna platforma cyfryzacji produkcji płyt MDF, OSB i innych. System oparty na AI umożliwia zarządzanie procesem produkcyjnym w czasie rzeczywistym. System NEXUS IIoT i HAND GUARD od Altendorf to przykłady rosnącej roli inteligentnego monitoringu i bezpieczeństwa w warsztatach. Siemens Industrial Edge + Inspekto pokazuje zastosowanie edge computingu i AI do inspekcji jakości w produkcji seryjnej – to rewolucja w zakresie kontroli jakości i utrzymania ruchu dostępna w wielu znanych przemysłowych maszynach. Obecnie Altendorf wdraża ją pilotażowo u kilku swoich klientów.
Tegoroczne targi LIGNA potwierdziły, że przyszłość branży drzewnej leży w integracji automatyki, cyfryzacji i efektywności energetycznej. Wśród prezentowanych premier niewiele miało rewolucyjne znaczenie, większość to przemyślane ewolucje znanych maszyn, udoskonalające ergonomię, wydajność i obsługę. Innowacje te z pewnością zmieniają krajobraz technologiczny i stanowić będą punkt odniesienia dla inwestycji produkcyjnych na najbliższe lata. Wiele z tych rozwiązań zapewne zobaczymy również na targach Drema w Poznaniu, choć bez rozmachu z jakim wystawcy przygotowali się na targi w Hanowerze.
