„Z ligniny da się zrobić wszystko – oprócz pieniędzy” – głosi żartobliwa maksyma powtarzana w kręgach specjalistów zajmujących się biomasą. Waloryzacja ligniny na większą skalę jest wyzwaniem od lat, lecz werdykt jury oraz publiczności tegorocznej edycji nagrody Evergreen Prize zapowiada długo oczekiwany przełom.
Lignina to największe na świecie odnawialne źródło naturalnych związków aromatycznych. Jej głównym przemysłowym źródłem jest produkcja papieru, gdzie powstaje jako odpad po oddzieleniu od reszty drzewnej biomasy. Skala tego procesu jest ogromna – szacuje się, że globalnie otrzymuje się ponad 70 milionów ton ligniny rocznie, z których jednak aż 98% jest spalane w celach produkcji energii w zakładach produkujących papier. Ocenia się jednak, że biorąc pod uwagę energooszczędność tych zakładów, 20–40% tej ligniny można użyć do innych celów bez spowodowania deficytów energii (Argyropoulos et al. 2023, Correa-Guillen et al. 2025, Dessbesell et al. 2020). Obecnie jednym z zastosowań pozostałych 2% jest na przykład produkcja waniliny, gdyż aż 15% jej światowej produkcji (około 20 tys. ton rocznie) wytwarzane jest z ligniny. Te liczby wskazują jednak na ogromny potencjał drzemiący w tym materiale, nad którym pochyliła się grupa badawcza z Wydziału Nauki o Ziemi i Zarządzaniu Zasobami Naturalnymi Uniwersytetu Kopenhaskiego, w której mam zaszczyt pracować.
Cały artykuł przeczytasz w „Przemysł Drzewny” nr 3/2025